Laparoskopik Kolorektal Cerrahi

Kalın bağırsak sindirim siteminin en son kısmıdır. Dışkının su içeriğini kaybettiği ve en son şeklini aldığı bölgedir. Rektum ise kalın bağırsağın en son parçasına verilen isimdir. Yaklaşık 15 cm uzunluğunda olan rektum dışkının depolandığı bölgedir. Anal kanal ise dışkının dışarı atıldığı son 3-4 cm’ lik kısımdır. Son yıllarda özellikle şehirlerde yaşayan bireylerin değişen beslenme ve hayat tarzları nedeniyle kalın bağırsak hastalıklarında artış saptanmaktadır.

KALIN BAĞIRSAK HASTALIKLARI

POLİPLER

Kolonun içini döşeyen hücrelerin bir bölümünde aşırı çoğalma sonucu bağırsağın iç kısmında oluşan küçük kitlelerdir. Masum lezyonlar olabileceği gibi kanserleşebilen türleri de mevcuttur. Genellikle kolonoskopi sırasında tesadüfen yakalanırlar ve görüldüklerinde çıkarılmaları gerekmektedir. Kesin tanısı patolojik inceleme sonucunda konur.

Adenomatöz polip poliplerin küçük bir kısmını oluşturur. Özelliği kanser öncüsü lezyon olmasıdır. Patolojik inceleme sonucunda adenomatöz polip saptanmışsa ve polip tamamen çıkarılabilmişse hasta sık kolonoskopilerle takip edilir. Ancak polibin tamamının çıkarılamadığı durumlarda ameliyat gerekebilir.

Kalın bağırsakta 100 den fazla poliple karakterize polipozis sendromları nadiren görülür. Görüldüklerinde zaman kaybetmeden kalın bağırsağın tamamı çıkarılmalıdır. Kolon kanseri riski çok yüksektir.

DİVERTİKÜLER HASTALIK

Kalın bağırsak duvarının karın boşluğuna doğru genişleyerek küçük hava kesecikleri oluşturmasına divertikül denir. Genelde ileri yaşlı hastalarda ve kalın bağırsağın sigmoid kolon ve rektum bölgelerinde daha sık görülür. Posası az gıdalarla beslenmenin divertikül oluşumuna zemin hazırladığını gösteren yayınlar olmakla beraber oluşum mekanizması net değildir.

Divertikülit: Divertiküller sessiz lezyonlardır. Ancak hava keselerinin ağzı tıkanırsa divertiküllerde iltihabi süreç ve enfeksiyon meydana gelir. Bu duruma divertikülit denir ve şiddetli karın ağrısı, ateş, dışkılama güçlüğü, makattan kanama ile karakterizedir. Tanısı kontrastlı karın tomografisi ile konur. Acil müdahale edilmesi gereken bir durumdur çünkü kolonun delinme, enfeksiyonun karın içine yayılma riski vardır. Tedavisi antibiyotik ve sıvı destek tedavisidir. Akut enfeksiyon dönemi geçtikten sonra mutlaka kolonoskopi yapılmalıdır. 3 ve üzerinde divertikülit atağı geçiren hastaların divertiküllerin bulunduğu kolon kısmı ameliyatla alınır.

İLTİHABİ BAĞIRSAK HASTALIKLARI

Nedeni tam olarak bilinmeyen mekanizmalarla sindirim kanalının herhangi bir yerinde başlayan iltihabi süreçle karakterize hastalıklardır. Her yaşta görülebilir. En sık 15-25 ve 55-60 yaş aralığında görülmeye başlar. Toplumda görülme sıklığı binde birdir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Asıl sorumlu tutulan bağışıklık sistemidir. İltihabi sürecin bağışıklık sisteminde meydana gelen bir sorundan kaynaklandığı düşünülür.

Ülseratif Kolit:

Olguların neredeyse tamamında kalın bağırsağın son bölümü olan rektum tutulumu mevcuttur. Yayılım genelde rektumdan yukarı, kolonun başlangıç bölgesine doğru olur. Kolonun iç yüzünü döşeyen hücrelerde iltihap görülür. Kalın bağırsak kanseri ülseratif kolit hastalarında topluma göre daha sık görülür.

Şikayetler:

  • Kanlı, sümüksü ishal
  • Sürekli dışkılama isteği (tenezm)
  • Karın ağrısı
  • Ateş
  • Eklem ağrısı
  • Ağızda aftlar
  • Görme bozuklukları
  • Safra yolu hastalıkları

Tanı kolonoskopi ile alınan biyopsinin patolojik incelenmesi ile konur. Kansızlık, sedimantasyon yüksekliği görüldüğünde tanıya yardımcı olur.

Tedavi:

Ülseratif kolit büyük oranda ilaçlarla tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar öncelikle tercih edilir. Bunların ağızdan kullanılan formları ve rektum tutulumu olan hastalarda lavman formları tercih edilir. Kortizon ve antibiyotikler asıl tedaviye yardımcı, aralıklı olarak kullanılan ilaçlardır.

Ne zaman cerrahi tedavi?

  • Yoğun ilaç tedavisine rağmen sık tekrarlayan şiddetli kolit atakları
  • Toksik megakolon: kalın bağırsağın ileri derecede genişlemesi, bakteriyel aşırı gelişime açık hale gelmesi ve delinme riskinin çok yüksek olması ile karakterize bir tablodur. Acil ameliyat tek tedavisidir.
  • Tedaviye rağmen makattan şiddetli kanama
  • Kalın bağırsağın delinmesi
  • Bağırsak tıkanıklığı
  • Kontrol kolonoskopilerde kanser riski saptanan hastalarda

Cerrahi tedavi kalın bağırsağın tamamının çıkarılması esasına dayanır. Son yıllarda gelişen teknoloji ile birlikte laparoskopik (kapalı) cerrahi açık cerrahinin yerini almıştır.

Laparoskopik Cerrahinin Avantajları:

  • Ameliyat sonrası dönemde çok daha iyi hasta konforu
  • Daha kısa hastanede kalış süresi
  • Açık ameliyatta görülen karın içi yapışıklık ve fıtık riskinin minimal olması
  • Hastanın iş ve sosyal hayatına çok daha çabuk dönmesi
  • Yara izlerinde çok daha iyi görsel sonuçlar

Crohn Hastalığı: 

Ağızdan makata kadar sindirim sisteminin her bölümünü tutabilen bir hastalıktır. Sıklıkla ince bağırsağın son bölümünü (terminal ileum) ve kalın bağırsağın ilk bölümünü (çekum) tutar. Ülseratif kolitte olduğu gibi Crohn hastalığında da bağışıklık sistemi bozukluğuna bağlı sindirim kanalı hücrelerinde iltihabi süreç söz konusudur. Görülme oranı 100.000’ de birdir. Kadın ve erkeklerde görülme oranı eşittir. Yüksek sosyoekonomik seviyede olanlarda daha sık görülür. 15-30 ve 60-80 yaş gruplarında sıktır.